این ترجمه به‌صورت خودکار آماده شده و هنوز توسط ویراستار فارسی‌زبان بازبینی نشده است. English

تاریخ

گاه‌شمار

گاه‌شمار

گاه‌شماری از تولید صنایع دستی ایران. تاریخ‌های دوره‌های سلسله‌ای بر پایهٔ بازه‌های متعارف پژوهشی است؛ انتساب اشیای منفرد به یک دوره غالباً با تردید همراه است و در مدخل‌ها به همین صورت مشخص شده است.

  1. هخامنشی

    هخامنشیحدود ۵۵۰–۳۳۰ پیش از میلاد

    کارگاه‌های امپراتوری، صنعتگرانی از سراسر قلمرو را گرد می‌آورند و زرگری درباری، حجاری سنگ و آجر لعابی را با ظرافتی چشمگیر تولید می‌کنند.

    تحولات

    زرگری دربارینقش‌برجستهٔ آجر لعابیحجاری سنگمهرهای استوانه‌ای

    مراکز

    تخت جمشیدشوشپاسارگاد
  2. ساسانی

    ساسانی۲۲۴–۶۵۱ میلادی

    ظروف نقره، بافت ابریشم و تزئینات گچ‌بری، واژگان بصری‌ای — مدالیون‌ها، جانوران روبه‌روی هم، نقوش بالدار — پدید می‌آورند که فراتر از ایران نیز گسترش می‌یابد.

    تحولات

    ظروف نقره‌کوب طلاکاری‌شدهبافت ابریشم نقش‌دارتزئین گچ‌برینقش‌برجستهٔ صخره‌ای

    مراکز

    تیسفونبیشاپورفارس
  3. سلجوقی

    سلجوقی۱۰۳۷–۱۱۹۴

    فلزکاری منبت‌کاری‌شده و سفال زرین‌فام رونق می‌یابد؛ آجرکاری و کاشی همکاری دیرینهٔ خود با معماری ایرانی را آغاز می‌کنند.

    تحولات

    مفرغ منبت‌کاری‌شدهسفال زرین‌فامتزئین آجریکاشی‌کاری اولیه

    مراکز

    کاشانرینیشابور

    صنایع دستی مستندشده در این دوره

  4. ایلخانی

    ایلخانی۱۲۵۶–۱۳۵۳

    ارتباط در سراسر آسیا، رنگدانه‌ها و شیوه‌های نقاشی جدیدی را وارد می‌کند؛ سفال لاجوردینه و طرح‌های بزرگ کاشی‌کاری پدیدار می‌شوند.

    تحولات

    سفال لاجوردینهنگارگری کتابکاشی‌کاری عظیم

    مراکز

    تبریزسلطانیهکاشان

    صنایع دستی مستندشده در این دوره

  5. تیموری

    تیموری۱۳۷۰–۱۵۰۷

    کارگاه‌های درباری در هرات، نگارگری کتاب، تذهیب و صحافی را به مکتبی منسجم و بسیار منظم می‌رسانند.

    تحولات

    نگارگری مکتب هراتتذهیبصحافیکاشی‌کاری معرق

    مراکز

    هراتسمرقندشیراز

    صنایع دستی مستندشده در این دوره

  6. صفوی

    صفوی۱۵۰۱–۱۷۳۶

    اوج سازمان‌یافتگی صنایع‌دستی ایرانی: کارگاه‌های سلطنتی قالی‌بافی، کاشی هفت‌رنگ، خاتم‌کاری و تولید ابریشم و مخمل در مقیاس تجاری.

    تحولات

    کارگاه‌های سلطنتی قالی‌بافیکاشی هفت‌رنگخاتم‌کاریمخمل ابریشمی

    مراکز

    اصفهانکاشانتبریزیزد
  7. قاجار

    قاجار۱۷۸۹–۱۹۲۵

    کارگاه‌ها خود را با بازارهای صادراتی و عکاسی وفق می‌دهند؛ میناکاری، نقاشی روی لاکی و تولید تجاری بزرگ قالی گسترش می‌یابد.

    تحولات

    مینا روی طلانقاشی لاکیقالی‌بافی صادراتیعکاسی

    مراکز

    تهراناصفهانتبریزشیراز
  8. پهلوی

    پهلوی۱۹۲۵–۱۹۷۹

    نهادهای دولتی مستندسازی و طبقه‌بندی صنایع‌دستی را آغاز می‌کنند؛ برخی سنت‌های روستایی با گسترش صنعت رو به افول می‌روند.

    تحولات

    مدارس صنایع‌دستیمستندسازی دولتیاستانداردسازی طرح

    مراکز

    تهراناصفهانتبریز
  9. معاصر

    معاصر۱۹۷۹–اکنون

    استادکاران در کنار طراحان و مرمت‌گران کار می‌کنند؛ چند فن تنها با تعدادی معدود از صنعتگران مستندشده باقی مانده‌اند.

    تحولات

    صنایع‌دستی استودیوییطرح‌های احیاتعاونی‌های صادراتیمستندسازی دیجیتال

    مراکز

    اصفهانشیرازتبریزیزدکرمان